Mechanizmy czytania i pisania
Umiejętności czytania i pisania są bardzo ważne w życiu każdego człowieka. Służą one ludziom do wymiany informacji z otoczeniem, zdobywania wiedzy i umiejętności, rozwijania zainteresowań. Czytanie i pisanie są zaliczane do wyższych czynności psychicznych.
CZYTANIE to tworzenie dźwiękowej formy, czyli słowa, na podstawie jego obrazu graficznego, czyli wyrazu.
PISANIE to rozpoznawanie dźwięków wchodzących w skład wypowiadanego słowa, przyporządkowanie im odpowiednich znaków graficznych, czyli liter oraz zapisanie ich w odpowiedniej kolejności, najlepiej płynnym ruchem ręki.
Wykształcenie umiejętności czytania i pisania jest wynikiem współpracy różnych okolic mózgu i wymaga współdziałania wszystkich procesów poznawczych, czyli analizatorów. Wyróżniamy trzy analizatory:
-
Wzrokowy – przy pomocy którego osoba czytająca dokonuje podziału tekstu na mniejsze
elementy (np. na sylaby, litery) i różnicuje znaki graficzne, czyli litery pod względem np.
kształtu, kierunku, wielkości.
Osoba pisząca, aby napisać wyraz musi rozpoznać dźwięki wchodzące w jego skład i przyporządkować im odpowiednie znaki graficzne, czyli litery, we właściwej kolejności. -
Słuchowy – przy pomocy którego osoba czytająca zamienia rozpoznane litery na odpowiadające
im głoski i składa w słowo.
Osoba pisząca zamienia usłyszane słowo na mniejsze elementy (np. na sylaby), przyporządkowuje im odpowiednie znaki graficzne, czyli litery i zapisuje. -
Ruchowy – przy pomocy którego osoba czytająca porusza gałkami ocznymi.
Osoba pisząca, płynnym ruchem zapisuje w sposób czytelny znaki graficzne, czyli litery, również przy współpracy ruchów gałek ocznych.
Aby proces nauki czytania i pisania mógł przebiegać właściwie, muszą prawidłowo działać, a także współdziałać wszystkie analizatory. Wystarczy, że któryś z nich działa nieprawidłowo, lub zaburzona jest współpraca między nimi, aby powstały trudności w czytaniu i pisaniu. Opis objawów trudności w czytaniu i pisaniu można znaleźć na odpowiednich podstroniach.
Najskuteczniejszą i najprostszą metodą, która uczy, kształci i doskonali technikę czytania i pisania jest metoda sylabowa.